Stel je voor: het is een zonnige zaterdagmiddag. De wedstrijd is net begonnen. Er wordt gelachen, gecoacht, geschreeuwd vanaf de zijlijn. En dan… iemand zakt in elkaar. Geen botsing, geen duel. Gewoon – ineens. Paniek. Wat doe je?
Dat is geen ver-van-je-bed-scenario. Steeds vaker gebeurt het écht op en rond de voetbalvelden. Jaarlijks krijgen in Nederland duizenden mensen buiten het ziekenhuis een hartstilstand. Ook tijdens amateurwedstrijden. Het verschil tussen leven en dood? Vaak letterlijk een paar minuten. En een AED.
Het gebeurt écht. Ook bij ons op de club
We kennen allemaal wel dat ene moment. Bij een club in de buurt, of zelfs op je eigen vereniging: een speler of toeschouwer die in elkaar zakt. Wat blijkt? Hartstilstand. In zulke gevallen is snel handelen cruciaal. En dan redt een Automatische Externe Defibrillator (AED) levens.
Volgens cijfers van de Hartstichting krijgen jaarlijks 16.000 mensen in Nederland een hartstilstand buiten het ziekenhuis. Een deel daarvan gebeurt gewoon op de sportvereniging – in de kleedkamer, op het veld of langs de lijn.
De eerste 6 minuten zijn allesbepalend
Als iemand een hartstilstand krijgt, daalt de overlevingskans met 10% per minuut als er niets gebeurt. Na 6 minuten is het meestal te laat. Maar met directe reanimatie én het gebruik van een AED, kan die overlevingskans oplopen tot wel 70%.
Het punt is: je kúnt dus echt het verschil maken. Maar dan moet je club wel voorbereid zijn.
Heeft jouw club een AED? En weet je waar die hangt?
Opvallend genoeg weten veel leden niet eens waar de AED op hun vereniging hangt. Soms ligt hij zelfs achter slot en grendel in de kantine. Of erger nog: hij is er niet. Dat is alsof je een brandblusser opbergt in een afgesloten kast – goed bedoeld, maar waardeloos op het moment dat het erop aankomt.
Daarom zijn de KNVB en Hartstichting in 2024 gestart met de campagne ‘Hartveilig voetballen’. Daarmee willen ze clubs helpen om voorbereid te zijn op noodsituaties.
Zes dingen die je club vandaag nog kan doen
1. Zorg dat er een (werkende) AED aanwezig is
Koop er één als dat nog niet zo is. Zorg dat deze op een goed zichtbare plek hangt – bij voorkeur in een buitenkast die altijd toegankelijk is.
2. Sluit de AED aan op HartslagNu
Zo kunnen burgerhulpverleners in de buurt ook gewaarschuwd worden via een app als er iets gebeurt.
3. Train je vrijwilligers
Via de KNVB en Hartstichting kun je een reanimatie- en AED-cursus regelen op de club. Vaak tegen een gereduceerd tarief. Laat trainers, teambegeleiders, kantinepersoneel en bestuursleden meedoen.
4. Maak duidelijke afspraken
Wie belt 112? Wie haalt de AED? Wie start met reanimeren? Wie begeleidt hulpdiensten naar het veld? Leg het vast in een protocol en oefen het eens per seizoen.
5. Zorg voor onderhoud
Een AED zonder werkende batterij is als een auto zonder brandstof. Stel een vrijwilliger aan als AED-coördinator die dit bijhoudt.
6. Maak het zichtbaar en bespreekbaar
Hang posters op. Zet info op de clubsite of in de nieuwsbrief. Laat het een onderwerp zijn dat leeft binnen de vereniging – niet alleen bij calamiteiten.
Vrijwilligers: de helden van de eerste minuten
De kracht van amateurverenigingen zit in de mensen. Vrijwilligers die opstaan als het nodig is. Door ze goed op te leiden, vergroot je niet alleen de veiligheid, maar ook het vertrouwen en de betrokkenheid op je club.
Wil je echt impact maken? Start dan dit seizoen nog met het organiseren van een AED-training op jouw vereniging. De KNVB biedt hier ondersteuning bij. Ook de Hartstichting denkt mee over aanschaf, training en onderhoud.
Tot slot: een club waar je hart veilig is ❤️
Een AED op de club is geen overbodige luxe, maar een must. Het is een kleine investering met een onbetaalbare waarde. Want als het moment daar is, wil je niet machteloos toekijken. Dan wil je handelen. Dan wil je dat je club hartveilig is.
Dus: weet jij waar de AED hangt? En nog belangrijker – weet je wat je moet doen als het écht gebeurt?
Laten we ervoor zorgen dat het antwoord op die vragen voortaan altijd ‘ja’ is.
Meer info of een cursus aanvragen?
Bekijk de campagne ‘Hartveilig Voetballen’ via knvb.nl/hartveiligvoetballen of ga naar hartstichting.nl.
